Wist u dat?

Het dak van de wanden-dakconstructie is het uiteindelijke tunneldak. Dit in tegenstelling tot de wanden, die feitelijk bouwkuipwanden zijn. De ‘echte’ tunnelwanden worden later gebouwd. Lees hier meer over het betonwerk onder de wanden-dakconstructie.
Fase 1 wanden-dakconstructie Fase 1 wanden-dakconstructie
Aanleg dak en verlegging N2 Aanleg dak en verlegging N2
Fase 2 wanden-dakconstructie Fase 2 wanden-dakconstructie
Bouw tunnel in wanden-dakconstructie Bouw tunnel in wanden-dakconstructie

Wist u dat voor de aanleg van het dak

  • 4500m3 beton werd gebruikt?
  • 50.000 schroeven nodig waren voor het bevestigen van de hittewerende platen?
  • achttien kilometer steigerplanken werden gelegd?

Meten = weten

Avenue2 houdt via monitoring zicht op alle onderdelen van de bouwkuip en omgeving. Dat gebeurt met verschillende technieken. Zo zijn spiegeltjes gemonteerd aan woningen waarmee kleine bewegingen nauwkeurig worden gemeten. Maar Avenue2 maakt ook gebruik van onder andere trillingsmeters en peilbuizen (grondwaterstanden). 

Via een geavanceerd systeem krijgt Avenue2 een waarschuwing als sprake is van een afwijking. Als dat nodig is, worden meteen maatregelen genomen. 

Stukzagen en afvoeren

Sinds september 2014 storten we moot voor moot de wanden van de bovenste (N2) tunnelbuis. Zodra drie van de vier wanden gestort zijn, kunnen we de LEKA-palen verwijderen. Dat doen we door deze stuk te zagen en af te voeren. Wilt u weten hoe we te werk gaan? Bekijk dan hier een fotoboek van het verwijderen van de LEKA-palen, of klik op de afbeelding hieronder om onze aflevering van A2-Actueel van zondag 5 oktober 2014 te bekijken.

Verdichten van beton

Tijdens het storten van beton ontstaan er luchtbellen die holle ruimtes veroorzaken. Dit is niet goed voor de constructie. Daarom verdichten we de beton. Vaak wordt hiervoor een trilnaald gebruikt. Deze trilnaald veroorzaakt trillingen in de verse beton waardoor de luchtbellen naar boven komen en niet in de beton achterblijven. De tweede persoon op onderstaande foto houdt een trilnaald vast.
Verdichten van beton Verdichten van beton

Barbara bewaakt ingang

Woensdag 1 mei 2013 nodigden we pastoor Mattie Jeukens (Lourdeskerk) uit om een beeld van de Heilige Barbara in een nisje bij de ingang van de wanden-dakconstructie te plaatsen. De Heilige Barbara is beschermheilige van, onder andere, tunnelbouwers. Klik hier voor een fotoboek.
Pastoor Jeukens plaatst het beeld van de Heilige Barbara Pastoor Jeukens plaatst het beeld van de Heilige Barbara

DE WANDEN-DAKCONSTRUCTIE

Update 5 september 2014

Begin december 2011 startte de aanleg van diepwanden voor het eerste deel van de zogenaamde ‘wanden-dakconstructie’, ter hoogte van de ANWB-flat. Zodra dit deel gereed was, werd de tijdelijke N2/A2 over het dak van het eerste deel van de wanden-dakconstructie gelegd om ruimte vrij te maken voor het tweede deel, naast de Gemeenteflat. Eind 2012 was de volledige wanden-dakconstructie gereed.
Wat is een wanden-dakconstructie?
De wanden-dakconstructie is een betonnen U-vormige bouwkuip die ondersteboven in de grond is gebouwd. De wanden zijn als eerste gebouwd, het dak daarna. De betonnen U-vorm kan gezien worden als een brede brug over de toekomstige A2-tunnel heen. Want deze bouwkuip is permanent en blijft ook na de aanleg van de A2-tunnel bestaan. Tussen de ANWB-flat en Gemeenteflat is de ruimte namelijk zó krap dat we de wanden-dakconstructie niet alleen in twee delen moesten bouwen, maar de bouwkuip ook in de grond achter moeten laten.
Eerste deel wanden-dakconstructie Eerste deel wanden-dakconstructie
Tweede deel wanden-dakconstructie Tweede deel wanden-dakconstructie

Bouwmethode wanden-dakconstructie

Stap 1: horizontale sleuf
Allereerst werd over een lengte van circa 168 meter een horizontale sleuf gegraven, tot twee meter diep. Langs deze sleuf stortten we betonnen balken, zogenaamde geleidebalken. De geleidebalken vormden een frame waarlangs verticale sleuven werden uitgegraven. Het frame zorgde er tijdens het uitgraven voor dat de ‘sleufgrijper’ (zie foto hieronder) altijd op de juiste plek terechtkwam en de rand van de sleuf gelijktijdig beschermd werd.
sleufgrijper (of diepwandgrijper) sleufgrijper (of diepwandgrijper)
Stap 2: verticale sleuven
Zodra de horizontale sleuf gereed was, begon het graafwerk voor de verticale sleuven. Deze sleuven waren ongeveer 1 meter 20 breed en werden verspringend van elkaar gegraven. Al tijdens het graven werden de sleuven gevuld met bentoniet, een mengsel van water en fijne kleideeltjes. Dit mengsel zorgde ervoor dat de sleuf open bleef staan en de grond niet in elkaar zakte. Tot zover was deze bouwmethode gelijk aan de aanleg van de bouwkuip in andere delen van het tunneltracé. Maar de vervolgstappen waren anders: als de sleuf diep genoeg was werd – met behulp van een hijskraan – een wapeningskorf in de sleuf aangebracht. Vervolgens stortte Avenue2, via een stortkoker, beton in de sleuf. Omdat bentoniet lichter is dan beton, werd dit omhoog gedrukt en opgevangen met zuigers. Een ontzandingsinstallatie ontdeed het mengsel van grondresten zodat we de bentoniet opnieuw konden gebruiken. Het resultaat was een betonnen wand (een zogenaamde diepwand) die in de bodem werd gebouwd.
Stap 3: sloop
Omdat het bentoniet zich in de bovenkant van de sleuven vermengde met beton, was de bovenste meter van de betonnen wanden van onvoldoende kwaliteit. Dit deel moesten we daarom slopen.
Stap 4: boorpalen
In het toekomstige middentunnelkanaal bracht Avenue2 hulppalen - zogenaamde LEKA-palen - in de grond aan. De onderkant van de LEKA-palen is verzegeld door beton te injecteren. Zo kan grondwater niet naar binnen stromen. De hulppalen zijn eigenlijk verticale stempels en ondersteunen het dak van de wanden-dakconstructie. Als drie van de vier betonnen tunnelwanden gereed zijn, zijn de hulppalen niet meer nodig en halen we deze weg.

Tot slot: afrondende werkzaamheden
Het dak werd als laatste gebouwd: eerst verwijderden we de bovenlaag van de grond om daar hittewerende platen op te leggen. Deze platen zijn meteen de plafondplaten voor het tunneldak. Het dak van de wanden-dakconstructie is namelijk het eigenlijke tunneldak. De wanden van de constructie zijn bouwkuipwanden.
In de bekisting (dat is een mal, of vorm), kwam vervolgens vlechtwerk (wapening). Het 90 centimeter dikke, betonnen dak werd al snel na uitharding aangevuld met anderhalve meter grond. De wanden-dakconstructie is daardoor niet meer zichtbaar.

Tunnelbouw onder wanden-dakconstructie

Eind maart 2013 startte het uitgraven van een deel van de grond onder de wanden-dakconstructie. In ruim vijf weken tijd werd de grond tot zes meter diep weggegraven, terwijl bovengronds het verkeer verder reed. Tot november 2013 ging het graafwerk niet dieper, omdat de wanden-dakconstructie in eerste instantie werd ingezet als route voor bouwverkeer. Maar dat was in november ging het graafwerk opnieuw van start, tot zo’n 19 meter onder de N2/A2. Medio december was alle grond uit de betonnen bouwkuip weggegraven. En ook tijdens het uitgraven bleef de wanden-dakconstructie in gebruik als weg voor bouwverkeer, met name grondtransporten.
Voorwerk onder wanden-dakconstructie
De bouw van de A2-tunnel onder de wanden-dakconstructie wijkt deels af van de tunnelbouw in de andere - tijdelijke - bouwkuipen. Dat zijn immers open bouwkuipen, zonder dak. Omdat de wanden-dakconstructie gesloten is, moest Avenue2 hier al in een vroeg stadium rekening mee houden. Zo is niet alleen de hittewerende plafondbekleding al vóór de betonstort van het dak aangebracht, maar ook een deel van het vlechtwerk (wapening) voor de A2-tunnelwanden.
LEKA-palen
Middenin de wanden-dakconstructie – in het toekomstige middentunnelkanaal - is een rij palen in de grond aangebracht. Dat zijn hulppalen (LEKA-palen) die het tunneldak ondersteunen. Omdat de wanden-dakconstructie een betonnen bouwkuip is, zijn stempels niet nodig. Maar zolang de tunnelwanden niet gestort zijn, heeft het tunneldak nog extra ondersteuning nodig. De LEKA-palen zijn dus als het ware verticale stempels. Inmiddels zijn de onderste tunnelbuizen onder de wanden-dak gereed, net als drie van de vier wanden van de bovenste tunnelbuizen. Eén wand ontbreekt nog bij het bovenste middentunnelkanaal. Die storten we pas als de LEKA-palen zijn verwijderd.
LEKA-palen bij aanleg wanden-dakconstructie LEKA-palen bij aanleg wanden-dakconstructie
LEKA-palen onder het dak van de wanden-dakconstructie LEKA-palen onder het dak van de wanden-dakconstructie
De LEKA-palen halen we weg door ze in stukken te zagen (zie afbeelding hieronder). Via de bovenste tunnelbuis hijsen we de palen stukje bij beetje uit het middentunnelkanaal. Moot voor moot verdwijnen de palen en gaat het betonwerk voor de laatste wand door. De stalen resten van de LEKA-palen kunnen we niet meer opnieuw gebruiken, die worden dan ook afgevoerd. Naar verwachting verdwijnt de laatste LEKA-paal – bij moot 59 - eind oktober. Dat is wel een speciale paal, waar de Heilige Barbara in een nisje hangt. Maar Barbara krijgt een nieuw plekje. Waar? Dat weten we nog niet zeker, maar we zijn hard op zoek!
De LEKA-palen verwijderen we stukje bij beetje... De LEKA-palen verwijderen we stukje bij beetje...
Betonwerk onder de wanden-dakconstructie
De bouw van de A2-tunnel onder de wanden-dakconstructie wijkt iets af van de tunnelbouw in de rest van de bouwkuip. De onderste tunnelbuizen zijn als eerste gestort, daarna de tussenvloeren. Voor de stort van de vloeren hebben we niet één, maar twéé betonmixers ingezet. Want de LEKA-palen stonden hier nog in de weg. Vloeren storten we dus – gelijktijdig – zowel aan de oost- als westzijde. Zo zorgen we voor één strakke, naadloze tunnelvoer.

Op de tussenvloer staan inmiddels drie van de vier tunnelwanden van de bovenste (N2)tunnelbuizen. Het dak hoeven we niet meer te storten. Dit ligt er immers al. Juist omdat het dak al klaar is, kunnen we niet op de normale manier de wanden van de bovenste tunnelbuizen maken. Tenslotte moet je een wand maken tussen het dak en de tussenvloer die al klaar zijn. Je hebt dus weinig ruimte om de wanden te verdichten. Daarom storten we de wanden van de bovenste tunnelbuizen in twee keer: eerst tot circa 1 meter onder het dak. Na 1 à 2 dagen storten we de laatste meter van de wand met een speciaal soort beton die zichzelf verdicht. Naar verwachting ronden we het betonwerk onder de wanden-dakconstructie eind oktober af.

Wat merkt de omgeving?

Hijs en betonwerk onder de wanden-dakconstructie
Wapening en beton voeren we vanaf de bouwweg aan, via beide ingangen van de wanden-dakconstructie. Het dak van tunnelmoot 52 – tussen wanden-dak en kruispunt Scharnerweg – storten we begin oktober. Zo houden we nog even een extra aanvoerroute voor wapening en beton over.
Fotografie: Reen van Beek, Frans Senden en Paul Rutten