BEATRIXHAVEN

Bodemas als grondstof

Bodemas krijgt al meer dan 20 jaar een veilige bestemming in de grond-, weg- en waterbouw. Daarvoor gelden strikte voorwaarden, om te voorkomen dat bepaalde stoffen worden afgegeven aan bodem en grondwater. De regels voor het gebruik van bodemas zijn wettelijk vastgelegd, bijvoorbeeld in het Besluit bodemkwaliteit.
De bodemassen worden ingepakt met folie. De bodemassen worden ingepakt met folie.

In beeld

Hier bekijkt u de aflevering van A2 Actueel, met daarin de aanleg van de nieuwe verbindingsweg richting bedrijventerrein Beatrixhaven. Werkvoorbereider Didier Swelsen vertelt...

Meer weten?

Wilt u meer lezen over de toepassing van bodemas als grondstof? Kijk dan eens op de pagina's van de Rijksoverheid en de Vereniging Afvalbedrijven.

GGD kijkt mee

Avenue2 en Projectbureau A2 Maastricht vinden het belangrijk om inwoners van de wijken in en om het A2-uitvoeringsgebied goed te informeren. Medisch milieukundigen van de GGD Zuid Limburg bewaken de gezondheid van omwonenden en adviseren burgers en de projectorganisatie. Lees meer op www.ggdzl.nl.

VRAAG EN ANTWOORD TOEPASSING AEC-BODEMASSEN VOOR VERBINDINGSWEG NAAR BEATRIXHAVEN

Wat zijn AEC-bodemasssen? 
AEC-bodemassen zijn reststoffen die overblijven bij de verbranding van afval in een afvalenergiecentrale (AEC). Deze bodemassen worden in Nederland gebruikt voor grotere en kleinere werken zoals wegen, fly-overs, geluidswallen en opritten naar bruggen. Het zwarte, zandachtige materiaal heeft uitstekende eigenschappen als het gaat om draagkracht.

Waarom dit materiaal?
In Nederland produceren we met elkaar heel veel afval. Het grootste deel hiervan wordt verbrand in een afvalenergiecentrale (AEC). Dat levert elektriciteit en warmte op, maar ook secundaire bouwstoffen zoals bodemas. Jaarlijks komt er zo’n 1,5 miljoen ton as uit de ovens. Het rijk stimuleert het hergebruik van dit restproduct, onder andere in de wegenbouw. Niet alleen wordt ons afval zo nuttig hergebruikt, we besparen ook op het gebruik van primaire bouwstoffen, zoals zand en grond. Daarmee zijn minder ontgrondingen nodig en dragen we bij aan een duurzamer milieu. De toepassing van bodemas is daarnaast goedkoper, vergeleken met andere ophoogmaterialen.
Waar wordt het voor ingezet?
Al meer dan 20 jaar krijgt bodemas een veilige bestemming in de grond-, weg- en waterbouw. Het zwarte, zandachtige materiaal wordt toegepast als ophoog- en funderingsmateriaal in de wegenbouw, maar ook bijvoorbeeld als grondstof voor natuurlijke geluidswallen. Voorbeelden van infrastructurele projecten waarbij bodemas is toegepast, zijn onder andere de A2 bij ‘s-Hertogenbosch en Eindhoven, alle fly-overs op de N242 bij Alkmaar, de aansluiting A9-A5 tussen Haarlem en de Westrandweg in Amsterdam. Verder bestaat de kern van de 1,2 kilometer lange geluidswal bij De Meern volledig uit bodemas.

Onder de Nederlandse wegen ligt inmiddels meer dan twintig miljard kilo bodemas. Ingepakt en wel, om te voorkomen dat bepaalde stoffen worden afgegeven aan bodem en grondwater (het zogenaamde ‘uitlogen’). De regels voor het gebruik van bodemas zijn wettelijk vastgelegd, bijvoorbeeld in het Besluit bodemkwaliteit. Binnen het project A2 Maastricht is al in een vroeg stadium gekeken naar de mogelijkheden voor toepassing van bodemas. De nieuwe verbindingsweg is daarvoor een geschikte locatie.
Wat is het voordeel?
Bodemas heeft een goede stabiliteit en draagkracht. Daarom is het een uitstekend materiaal voor in de wegenbouw. Het gebruik van bodemassen is duurzaam en dus beter voor het milieu. Niet alleen wordt ons afval nuttig hergebruikt, we besparen ook op schaars wordende primaire bouwstoffen zoals zand. Daarnaast is de toepassing van bodemassen goedkoper, vergeleken met andere ophoogmaterialen.
Waarom wordt geen gebruik gemaakt van materiaal dat
vrijkomt tijdens de A2-werkzaamheden?

Materialen die vrijkomen bij de uitvoering van A2 Maastricht, worden voor een deel hergebruikt binnen het eigen werk. Zo gebruikten we eerder het slooppuin van de flats langs de President Rooseveltlaan voor de funderingslaag van de verlegde N2 op deze plek. In het totale uitvoeringsgebied voor A2 Maastricht - van Europaplein tot en met Kruisdonk - komt daarnaast heel wat grond vrij. Of en waar weggegraven zand en grind kan worden ingezet, hangt af van allerlei technische eigenschappen (zoals soortelijk gewicht / dichtheid). Niet alle materiaal is overal her te gebruiken. Soms gaat materiaal naar een locatie in de buurt (zoals de ENCI-groeve) of wordt het doorverkocht aan derden. Bouwer Avenue2 kijkt telkens naar de meeste geschikte toepassing.
Zijn er wettelijke regels voor het gebruik van bodemassen?
Ja, de regels voor het gebruik van AEC-bodemassen zijn omschreven in het Besluit bodemkwaliteit. Dit besluit stelt dat bodemas een zogeheten IBC-bouwstof is, die toegepast mag worden met IBC-maatregelen. IBC staat voor Isoleren, Beheersen en Controleren. Verwerking van bodemassen gebeurt dus onder bepaalde voorwaarden. Een voorbeeld is het afdekken met folie. Daarnaast vindt monitoring plaats, onder andere van grondwater. Dat het gebruik van bodemas veilig is, bewijzen de infrastructurele werken waar het in het verleden is toegepast.
Wat zijn risico’s voor milieu en mens?
Zolang er voldoende beheersmaatregelen worden genomen, zijn er geen milieu- en gezondheidsrisico’s te verwachten. Om te voorkomen dat bepaalde stoffen worden afgegeven aan bodem en grondwater (‘uitloging’), worden de assen onder andere afgedekt met een gecertificeerde folie (die bestand is tegen bijv. dieren en boomwortels). Tijdens het verwerken van de bodemassen wordt stofvorming en verwaaiing (verspreiding via de lucht) voorkomen door bij langdurige droge periodes te sproeien.

Overigens spant ook de afvalsector zich in om bodemas schoner te maken. Bodemas zit vol waardevolle grondstoffen die niet verbranden: vooral zogenaamde non-ferro-metalen, zoals koper, aluminium en zink. In geavanceerde scheidingsinstallaties worden deze metalen er met bijvoorbeeld magneten, brekers, en zeven uitgehaald. Datzelfde geldt voor ferro-metalen, zoals ijzer. Door nieuwe innovatieve technieken weten afvalbedrijven de materialen steeds nauwkeuriger te scheiden. Op die manier wordt bodemas geoptimaliseerd als bouwstof.
De weg komt in een gebied waarin ecologie en water belangrijk zijn?
Dat klopt. Maar ook hier geldt: de toepassing van AEC-bodemassen gebeurt volgens de eisen in het Besluit bodemkwaliteit. Hiermee is de ecologie gewaarborgd.
Welke andere onderdelen binnen het project A2 Maastricht worden nog uitgevoerd met bodemassen?
Om bodemassen te kunnen gebruiken, gelden strikte voorwaarden. Zoals het er nu naar uitziet, is de verbindingsweg naar de Beatrixhaven de enige locatie waar bodemassen toegepast kunnen worden.