MIJLPALEN

22 kunstwerken voor A2 Maastricht
De fly-over bij Europaplein ligt óver de tunnelmonden heen als een boog rond een open ruimte. Tijdens de bouw moesten de verschillende teams goede afspraken maken De fly-over bij Europaplein ligt óver de tunnelmonden heen als een boog rond een open ruimte. Tijdens de bouw moesten de verschillende teams goede afspraken maken
Vanaf de Kruisberg is er een prachtig zicht op Maastricht Vanaf de Kruisberg is er een prachtig zicht op Maastricht
Donker beton met vuursteenwanden en afgeronde hoeken typeren de A2 Maastricht kunstwerken Donker beton met vuursteenwanden en afgeronde hoeken typeren de A2 Maastricht kunstwerken
In de Kolonel Johnsontunnel heeft daglicht vrij spel In de Kolonel Johnsontunnel heeft daglicht vrij spel

A2-Actueel

In A2-Actueel van 27 juli 2014 legde ontwerper Egbert Broerse uit hoe er rekening werd gehouden met het landschap bij het ontwerpen van de Nieuwe Limmelderweg.

KUNSTWERKEN IN HET RUIMTELIJKE ONTWERP VAN A2 MAASTRICHT

Eén visie hebben ze neergezet, de leden van team Ruimtelijk Ontwerp. Een beeld waar voor zowel het bouwteam als voor omwonenden de impuls die Maastricht-Oost krijgt door de realisatie van het plan ‘de Groene Loper’ duidelijk herkenbaar is. Als verkeer straks door de A2-tunnel rijdt, komt er bovengronds ruimte vrij voor groene, glooiende landschappen en vloeiende lijnen. De 22 kunstwerken sluiten daar naadloos op aan met hun vuurstenen wanden en afgeronde hoeken.

Vormgeving

Tweeëntwintig kunstwerken: dat is het aantal bruggen, tunnels, viaducten en meer die Egbert Broerse samen met zijn team Ruimtelijk Ontwerp tussen 2008 en 2014 vorm heeft gegeven. “We gingen allereerst uit van de ‘harde’ gegevens”, vertelt Egbert. “Denk daarbij bijvoorbeeld aan de hoogte en het aantal rijstroken, maar ook aan de fundering en de landelijke handboeken die voorschrijven aan welke eisen een kunstwerk moet voldoen”. Doelmatig materiaalgebruik en slimme constructies: dat was het voornaamste doel. Maar daarna keek team Ruimtelijk Ontwerp verder. “Alles wat Avenue2 neerzet, vervangt of afbreekt, moet een aantrekkelijk en helder beeld opleveren voor mensen die in Maastricht-Oost wonen, werken, langsrijden of gewoon op bezoek komen”. 

WOW-effect?

De visie van team Ruimtelijk Ontwerp kan kort worden samengevat: geen design, maar wel visuele rust en ruimte voor groen. “Een wow-effect hoeven we niet te bedenken voor Maastricht”, aldus Egbert. “Dat is er al als je vanaf de Kruisberg de stad ziet liggen”. Al in 2008 heeft het team de vormgeving van viaducten, tunnels, waterlopen en vastgoedlocaties globaal ingetekend. Met groene stadsentrees die elk een eigen identiteit krijgen: een heuvel met hoge bomen bij Geusselt, een ‘wijde kom’ met kleinere eiken bij Europaplein. Dat was nog in de tijd van de aanbesteding, toen nog lang niet zeker was dat Avenue2 het plan ‘de Groene Loper’ zou gaan uitvoeren. “We kozen toen voor donkere, afgeronde betonnen randen rondom de kunstwerken. Beton is het meest geschikte materiaal als je bouwt voor een levensduur van 100 jaar”, gaat Egbert verder. “Het nadeel is dat alles langs snelwegen op een gegeven moment vuil wordt. Daarom hebben we de donkere kleur alvast aangebracht. Door de typische details op de koppen en muren van de kunstwerken herken je de kunstwerken ook over een eeuw nog”. 
Kenmerkende vormgeving voor de infrastructuur van A2 Maastricht (bron: Vormgevingsvisie deel A, 2010, Avenue2)

Van ontwerp naar uitvoering

In de loop van de tijd hebben de ruimtelijke ontwerpers ook nieuwe inzichten gekregen, waardoor de ontwerpen steeds verder zijn verfijnd. Bijvoorbeeld door de schanskorven rondom de kunstwerken te vullen met vuurstenen uit de tunnelbouw. Intussen zijn ze typerend voor de kunstwerken van A2 Maastricht. Maar ook door het vermijden van lange tunnels. “Liever twee losse bruggen zodat er gemakkelijk daglicht binnenkomt’, legt Egbert uit. “Maar ook door het landschap rondom de tunnel te ‘plooien’, zodat tunnelmonden en fietsroutes uit die plooien naar boven lijken te komen. Egbert komt bijna elke week wel een dag naar Maastricht, om met eigen ogen te zien hoe de ontwerpen van zijn team tot leven komen. En dan is hij telkens weer trots als hij kan laten zien hoe het ontwerp van zijn team er in het echt uitziet. 
Viaduct bij knooppunt Kruisdonk: landschap en vorm van beton bindt oud & nieuw
Afbeeldingen en fotografie: team Ruimtelijk Ontwerp